Książka warta twojej uwagi

Inwazja Jaszczurów – blog książkowy

Tag: Inwazja Jaszczurów

Książka pt. “Inwazja Jaszczurów” Karela Čapka. Dlaczego warto przeczytać?

Niedawno na rynek trafi znakomicie ilustrowane wydanie najbardziej niezwykłych i dowcipnych antyutopii XX wieku pt. “Inwazja Jaszczurów” Karela Čapka (https://www.taniaksiazka.pl/inwazja-jaszczurow-karel-capek-p-1491505.html). Pierwszy tom z nowej serii pokazującej klasykę literatury pięknej w mocnych szatach graficznych. Zdolności Karela Čapka polegały na tym, że wszystko wiedział przedtem. W powieściach i sztukach teatralnych z początku konkretnego XX wieku opisywał, jak świat rozpadnie się w przewidywalnej przyszłości. Tak o naszych instancjach mówił Karel Čapek.

Skrótowy opis fabuły

Pewien wyspiarz na południowym Pacyfiku odkrywa nieznany gatunek dużego, bardzo inteligentnego płaza. To naukowe odkrycie prowadzi do zawodowej rewolucji: gorliwe zwierzęta stają się nagminnie i bezwzględnie nadużywaną tanią siłą roboczą i ważnym obszarem globalnego wyścigu zbrojeń. Po pewnym czasie cywilizacja uzależnia się od ich pracy, a te, które się rozmnażają, szybko zdobywają umiejętności i narzędzia, dzięki którym mogą wyrwać się spod dominacji człowieka i walczyć z nim o władzę na całym świecie.

Co ta książka mówi o naszej rzeczywistości?

Błyskotliwa satyra Čapka pt. “Inwazja Jaszczurów” na drapieżny kapitalizm, nauczanie, środki masowego przekazu, faszyzm, rasizm i komunizm powstała w okresie poprzedzającym II wojnę światową, ale pozostaje aktualna do dziś. Paradodokumentalna formuła powieści, obficie wykorzystująca satyryczne stylizacje dotyczące różnych gatunków, znalazła doskonałe dopełnienie w całościowym opracowaniu graficznym Hansa Teachy’ego. Ponad 100 ilustracji i pomysłowy projekt typograficzny uczyniły z tej klasycznej książki edytorskie arcydzieło designu. Jedna z najpiękniejszych książek w historii niemieckiej oficyny, z wirtuozerską typografią, misternym składem i fajerwerkami ilustracji w kilku stylach, które genialnie współgrają z polifonicznym bogactwem powieści.

Jak jest zbudowana ta książka?

Inwazja Jaszczurów” podzielona jest na trzy części. Każda tutaj jest coraz bardziej ekscytująca i obnaża coraz to nowsze absurdy indywidualnych zachowań. W drugiej części natomiast widzimy inną narrację – nagromadzenie wycinków z gazet o jaszczurkach, które zbiera biedny Povondra. Ogólnie rzecz biorąc, w powieści widzimy nietypowe zabawy z terminologią, naśmiewanie się z anglicyzmów czy nawiązania do aktualnej kultury. Na samym końcu historia się kończy. “Inwazja Jaszczurów” to pozycja, niewątpliwie warta zespołu, szkoda, że często zaniedbujemy twórczość naszych bliskich sąsiadów. Ta pozycja pokazuje wiele polskiemu czytelnikowi.

 

Czytaj dalej
Książka Karela Čapka pt. “Inwazja Jaszczurów”. O czym jest?

Nowe istoty powstają naprzeciw ludzi i z ich udziałem. Chowają się, tworzą swój specyficzny zamknięty świat i stają się prawdziwą alternatywą dla ludzkiej dominacji w świecie. Taką wizję świata przedstawił nam wszystkim Karel Čapek, jeden z najistotniejszych czeskich pisarzy XX wieku w książce pt. “Inwazja Jaszczurów“. Stworzył on wizjonerskie, antyutopijne pisarstwo science fiction przedstawiające cały świat lat 30. XX wieku, okresu wielkich niepokojów, rosnącego napięcia i rodzącego się totalitaryzmu. Čapek przewidywał, że może dojść do kolejnej, nieznanej wcześniej wojny światowej, w której ucierpią miliony ludzi.

Czego dotyczy ta powieść?

Trudno o oczywistego głównego bohatera książki, którego losy śledzimy. Takich postaci jest kilka, ale może nie są one głównymi elementami utworu. Pierwsza z nich ma formę narracji, w której poznajemy świat zgodnie z losami kilku bohaterów. Tu zaczyna się akcja: na indonezyjskiej wyspie kapitan Van Toch odkrywa świeży gatunek jaszczurki. Okazuje się, że jest to natchnione zwierzę, które potrafi posługiwać się narzędziami. Jest to bardzo proste do wyszkolenia i wykorzystania w celach zarobkowych. Po pewnym czasie wizja van Tocha rozszerza swój biznes na cały świat, sprzedając plażę w zakresie typowych prac morskich. Okazuje się jednak, że jaszczurki są zazwyczaj znacznie inteligentniejsze niż wcześniej sądzono.

Czego dotyczą dwie kolejne części?

Kolejne dwie części mają inną strukturę: są to reportaże zdominowane przez wycinki z gazet, relacje, sprawozdania z działalności polityków. Autor pokazuje w ten sposób ludzką głupotę i niedocenianie sytuacji. Wydaje się, że ludzka chciwość jest nieokiełznana. Początkowo ludzie są bardzo pozytywnie nastawieni do rozmnażania jaszczurek: metoda ta jest natychmiastowa. W rezultacie, wkrótce liczba nowych stworzeń wielokrotnie przekroczy liczbę ludzi. W dodatku pojawia się nowa, tak zwana prawdziwa, rasa jaszczurek, która łaknie przestrzeni życiowej.

Opis istniejącego świata


W powieści pt. “Inwazja Jaszczurów” jest gęsta relacja z rozwijającego się faszyzmu w Niemczech i partnerstwa między Trzecią Rzeszą a resztą unii europejskiej, gdzie kraje, takie jak Anglia i Francja zupełnie milczą na temat tego, co się stało z większym niemieckim ruchem. Politycy nie słuchają szczególnych ostrzeżeń filozofów i wizjonerów. Okazuje się, że skutki mogą być fatalne. Čapek niezwykle trafnie przewidział przyszłość.

 

Czytaj dalej
Z jakich powodów warto przeczytać książkę pt. “Inwazja Jaszczurów”?

Satyryczna powieść science-fiction autorstwa Karela Čapka, napisana w 1935 roku i publikowana w odcinkach w czasopiśmie “Lidové noviny” na początku lat trzydziestych. Autor alegorycznie przestrzega w niej przed niebezpieczeństwem faszyzmu, zagrożeniem dla europejskiej demokracji, a także ośmiesza kolonializm, kapitalizm, komunizm i mocarstwową politykę Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec. Tym samym pt. Inwazja Jaszczurów ze strony www.taniaksaizka.pl, która powstała i przewidziała II wojnę światową, można uznać za antyutopię.

Geneza i recepcja tej książki

Powieść Karela Čapka wpisuje się w cały ciąg utworów s-f przedstawiających konflikt między ludzkością a obcymi rasami. Prekursorem tego nurtu był Herbert George Wells. Sama inwazja jaszczurów również stała się głównym tematem wielu odniesień, a Robert Zubrin przyznał, że była ona inspirowana jego powieścią Ziemia Święta. Nawiązania do Chapmana można znaleźć także w literaturze Stanisława Lema, który dobrowolnie posługiwał się tego rodzaju satyrą. Podobnie jak Czechow, Lem używa w drugim obszarze Inwazji form nieliterackich, takich jak sprawozdanie, referat, artykuł prasowy, ocena itp.

Jak tu przedstawia się zarys treści?

Tajemnicze istoty, zwierzęta wraz z niesamowitymi zdolnościami, żyją wśród wysp południowego Pacyfiku. Utwór opowiada historię kapitana czeskiej konstrukcji van Tocha (Vantocha), który podczas swoich podróży znalazł w rejonie Sumatry małą wyspę zamieszkałą przez sprytne jaszczurkowate. Ponieważ zwierzęta dostarczały mu pereł, podjął decyzję o zgłoszeniu swojego odkrycia bogatemu przemysłowcowi, który miałby wydać pieniądze na jego pomysł. Łowca pereł kapitan Van Toch dowiaduje się o tego rodzaju niesamowitych stworzeniach i odkrywa ich niebezpieczeństwa. Wieść o odkryciu płaza dociera do świata badań; eksperci wskazują na podobieństwo tych stworzeń do skamieliny odkrytej w Niemczech. Jeden z wielu okazów trafia do zoo, gdzie hodowca poleca mu mówić. Postanawia uratować wiele z nich: zwierzęta okazują się pożyteczne, korzystają z dobra człowieka, a w końcu ludzie stają się zależni od usług ich usług. Domagają się one jednak coraz większych ustępstw i przywilejów, a między jaszczurkami i ludźmi rodzi się dramatyczny konflikt. Główną rolę w jego eskalacji odgrywają media, których potencjał do wywoływania zbiorowej psychozy Čapek w książce pt. “Inwazja Jaszczurów” pokazuje bardzo trafnie, a przy tym dowcipnie.

 

Czytaj dalej
Powrót do góry